موضوع :      


چرا در شب ايستاده آب نوشيدن مكروه است و در روز بايد ايستاده آب نوشيد؟



در کتاب نفيس حليه المتقين علامه مجلسي (اعلي الله مقامه) اشاره اي به اين پاسخ دارند و آن اين است که: «احاديث بسيار وارد شده است که ايستاده آب خوردن خوب است و آب را به يک نفس خوردن خوب است و ليکن بهتر است به سه نفس خورده شود و در روز ايستاده بخورد و در شب نشسته».
آنگاه ايشان چهار روايت را نقل مي کند. مفاد يکي از روايات نقل شده از امام صادق عليه السلام اين است که آب ايستاده خوردن باعث غلبه زرداب و صفرا مي شود. و در حديث ديگر آن حضرت فرمود که ايستاده آب خوردن بيشتر باعث قوت و صحت بدن مي شود.
اما دو روايت مخالف اين مطلب نيز نقل مي کند. يکي از علي عليه السلام که از آن حضرت نقل شده که فرمود: در حالت ايستاده آب مخوريد زيرا باعث دردي مي شود که دوا نداشته باشد مگر آن که خدا عافيت دهد. و در حديث صحيح ديگر از امام صادق عليه السلام نقل شده است که آن حضرت فرمود: در حالت ايستاده آب مخوريد و بر دور هيچ قبر گردش نکنيد و دور مزن و در آب ايستاده بول مکن، پس هر که چنين کند و بلائي به او برسد ملامت نکند مگر خود را.
همان طور که ملاحظه مي کنيد دو دسته روايات داريم که دلالت آنها با هم متفاوت است. از نظر کارشناسان ديني و فن استنباط و اجتهاد در صورت صحت سند همه اين روايات بهترين راه و عاقلانه ترين راه که مورد تأييد عقل و عقلا است جمع بين مفاد اين روايات در حد امکان است. لذا در اصول فقه که علم رصد استنباط و اجتهاد است، اين قاعده معروف است که «الجمع مهما امکن اولي». نتيجه جمع اين روايات همان طور که علامه مجلسي از فقيه عالي مقام مرحوم شيخ صدوق که از ارکان فقه شيعه است نقل کردند «ابن بابويه (مرحوم صدوق) عليه الرحمه گفته است که مراد از اين احاديث (که ايستاده آب خوردن را نهي مي کند) آب خوردن شب است.»
گرچه ممکن است به طرق ديگر نيز بتوان بين از روايات جمع کرد و ليکن چون مرحوم صدوق در نقل روايات و احاديث اهل بيت از بزرگان اين فن بوده و کتب روائي او منابع اصلي تلقي مي شود، احتمالا به قرينه ساير روايات که در دسترس داشته و ملاحظه فرمودند، اين گونه بين مفاد روايات جمع نموده و چنين استنباطي نمودند.
براي آگاهي بيشتر ر.ک: جواهر الکلام، تهران، دارالکتب الاسلاميه، ج 36، ص 506 (دليل آب نوشيدن در شب و روز در پاورقي روايات آن را آدرس داده است).